Ονομάζεται η διαδικασία που ακολουθεί κανείς και το σύνολο των μέτρων που παίρνει, προκειμένου να εμποδίσει την εμφάνιση, ή την εξάπλωση, ενδεχόμενων διαταραχών και δυσλειτουργιών στον άνθρωπο και τη ζωή του. Συγκεκριμένα, η πρωτογενής πρόληψη λαμβάνει χώρα πριν την εμφάνιση εξαρτητικών και προβληματικών συμπεριφορών και απευθύνεται στο γενικό πληθυσμό και ιδιαίτερα στα παιδιά και τους νέους. Δεν στοχεύει στην καταστολή, αλλά στη μείωση της ζήτησης μέσω των διαδικασιών της ψυχο-συναισθηματικής ωρίμανσης του ατόμου.

H πρόληψη για να μπορέσει να γίνει αποτελεσματική, χρειάζεται να συνοδεύεται από την προαγωγή της ψυχικής υγείας και της ποιότητας ζωής γενικότερα, καθώς πρόκειται για μια διαρκή και μακροπρόθεσμη διαδικασία που έχει να κάνει με τον άνθρωπο και τη ζωή του. Δεν περιορίζεται σε αποσπασματικές και σύντομες παρεμβάσεις, αλλά στηρίζεται στη συνέχεια και τη συνέπεια, με την οποία επεξεργάζεται και θεωρεί πράγματα και καταστάσεις, ανάγκες και δυσκολίες. Δεν αφορά εξωτερικές συμπεριφορές και νόρμες, τεχνικές και «συνταγές», αλλά μια πορεία προσωπική και βαθύτερη που εξελίσσεται μέσα στο χρόνο.
Η πρόληψη συνιστά μια εμπειρία. Και όπως κάθε εμπειρία, δεν μεταβιβάζεται, δεν εξηγείται, δεν «μιλιέται». Κι έχει ανάγκη να της προσφέρονται αρχές και σταθερά σημεία αναφοράς, έτσι ώστε να προσανατολίζεται και να προοδεύει. Στόχος της είναι να βοηθήσει τον άνθρωπο να δώσει αξία στον εαυτό του και σημασία στις επιθυμίες και τα συναισθήματά του, ώστε να βγει από προσωπικά αδιέξοδα και από φαύλους κύκλους φυγής και εύκολων λύσεων.

Μέσα σε μια ρευστή πραγματικότητα ραγδαίων και απότομων κοινωνικών μεταβολών, ο άνθρωπος βρίσκεται μόνος και συναισθηματικά αποδυναμωμένος. Το φαινόμενο συχνά παίρνει απειλητικές διαστάσεις και οδηγεί σε προβληματικές συμπεριφορές, όπως χρήση ουσιών, εγκληματικότητα, κατάθλιψη, κ.α., ως την εύκολη, αλλά και απατηλή λύση στις δυσκολίες, προκειμένου ο άνθρωπος να ξεχάσει την αγωνία και να κατευνάσει το άγχος του. Η πρόληψη θα πρέπει να «προλάβει» την αλλοτρίωση της προσωπικότητας του ανθρώπου και το υπέρμετρο άγχος του, δίνοντάς του την ευκαιρία να αναζητήσει πραγματικό νόημα στη ζωή του, να δημιουργήσει και να αναπτυχθεί ελεύθερα, αντιμετωπίζοντας τις δυσκολίες του, είτε πραγματικές, είτε εσωτερικές, πέρα και πριν από κάθε εξάρτηση, ή ψευδαίσθηση.

Γονείς, εκπαιδευτικοί, παιδιά, έφηβοι, νέοι αποτελούν τις κύριες ομάδες-στόχους για το έργο της πρόληψης. Η στήριξη του γονιού στις αγωνίες και τις δυσκολίες του, η ευαισθητοποίηση και η ενίσχυση του εκπαιδευτικού στον παιδαγωγικό του ρόλο και τις προοπτικές που του ανοίγονται, η ενδυνάμωση παιδιών, εφήβων και νέων, με σκοπό να χαράξουν το δικό τους προσανατολισμό στη ζωή, αποτελούν το θεμελιώδες κομμάτι των προληπτικών παρεμβάσεών μας. Επίσης, η ενημέρωση και παρέμβαση σ’ όλα τα επίπεδα της κοινοτικής ζωής, μέσα από τη συνεργασία με Συλλόγους Γονέων, Πολιτιστικούς και Αθλητικούς φορείς, ή όποια άλλη μορφή συλλογικότητας, στοχεύει να «μυήσει» σταδιακά σ’ ένα διαφορετικό τρόπο και στάση ζωής.

 

 

 

 

Η πρόληψη στηρίζεται στην εμπειρία  και συνεπώς, εργαλείο είναι το προσωπικό βίωμα. Η βιωματική μέθοδος αποτελεί τη βάση της δουλειάς μας. Μέσα από δημιουργικά παιχνίδια ρόλων, θεατρική ή εικαστική έκφραση, δραματοθεραπευτικές τεχνικές και ελεύθερη συζήτηση, οι άνθρωποι επικοινωνούν… συνεργάζονται… δημιουργούν… μοιράζονται…  αναζητούν… προβληματισμούς, συναισθήματα και σκέψεις, ανακαλύπτοντας πράγματα για τον εαυτό τους που τους βοηθούν να προχωρήσουν στη ζωή.